Blog > Komentarze do wpisu

-> Krystyny Drozd o tym i owym…

Krystyny Drozd o tym i owym…

We wtorek, 15 lutego o  godz. 14.00 w Ratuszu, odbyła się konferencja  „Pomiędzy popularyzacją a nauką. Regionalne czasopisma historyczne a społeczność lokalna”, zorganizowana  wespół przez Tarnowski Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego i Tarnowskie Towarzystwo Kulturalne. Okazją  jest pojawienie się na tarnowskim rynku wydawniczym omawianego przeze mnie inauguracyjnego numeru „Tarnowskich Studiów Historycznych” oraz nowego, już 15 numeru „Rocznika Tarnowskiego”.

Tarnowskie Studia Historyczne

Ukazał się  kolejny periodyk Tarnowskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego -  Tarnowskie Studia Historyczne .  Na 270,  gęsto pisanych stronach, pomieszczono:  16 artykułów problemowych, 4 dydaktyczne, tyleż samo recenzji, 12 sprawozdań i 2 komunikaty. Tom pierwszy otwierają przedmowy: Starosty – Mieczysława Krasa, Prezesa Oddziału Tarnowskiego PTH dr hab. Edmunda Jusko, prof. KUL. Jest i przedmowa Zespołu Redakcyjnego,  który tworzą: Marcin Borys, Mieczysław Czosnyka, dr Paweł Juśko – redaktor naczelny, Janusz Kozioł, Wiesław Kutek, Mateusz Olejnik, Arkadiusz Nalepka, Józef Parys.



 Podstawowe  artykuły  zgrupowane są  działach : Z badań historyków, Regionalia, Tarnowskie biografie, Zródła do dziejów Tarnowa i regionu oraz Res didactica.
    Obszerny dział Z  badań historyków zawiera m.in. kunsztowny opis sylwetki ”błękitnego” generała Józefa Hallera autorstwa prof. .Jana Konefała. W analizie  aktywności  polonijnych społeczności parafialnych  z okresu II wojny światowej, na przykładzie polskich parafii rzymskokatolickich w Chicago -  autorstwa Marcina Borysa, odnajdziemy  opisy zbiórek funduszy, medykamentów, środków opatrunkowych  i pożegnań  żołnierzy wyruszających na front. O organizacji, uzbrojeniu i  działaniach bojowych  6. DP we wrześniu 1939 rozważają w swoich artykułach  Paweł Korzeniowski  oraz Mateusz Olejnik. Nie brakuje w nich odniesień  do  szlaku bojowego 16 pp  i składania broni z 20 na 21 września na  dziedzińcu pałacu  Gnoińskich w Nowym Siole pod Cieszanowem. Niezwykle wnikliwą analizę szkolenia ideologicznego kadr nauczycielskich szkół podstawowych Tarnowa i powiatu w latach 1949-1956,  prowadzonego  przez  powstałe w miejsce ognisk ZNP,  Międzyzakładowe  i Zakładowe  Organizacje Związkowe, odnajdziemy w szkicu dr Pawła Juśko.
    W Regionaliach  przeczytamy  m.in. teksty dotyczące zestrzelenia w pierwszych dniach wojny  nad Mościcami przez polską artylerię przeciwlotniczą,  polskiego samolotu typu P-23 B „Karaś”,  autorstwa Andrzeja Olejko. O  wojskowych strukturach  Polskiego Państwa Podziemnego  w Wojniczu pisze Anna Pachowicz. Zaś Maciej Małozięć  skupia swą uwagę na genezie i warunkach funkcjonowania hitlerowskich obozów pracy na przykładzie obozu w Zdrochcu. W szkicu Andrzeja Niedojadły odnajdziemy obraz pierwszych  dni tragicznego września  trzydziestego dziewiątego roku. Tym cenniejszy to opis, że posiłkowany wspomnieniami mieszkańców ziemi tarnowskiej.  Artykuł Józefa Parysa  przybliża  tragizm ludności żydowskiej  okresu niemieckiej okupacji. O koniach półkrwi angloarabskiej  czyli małopolskich - pisze Zbigniew Radoń.
    Tarnowskie biografie otwiera artykuł prof. Edmunda Juśko o  dowódcy jednego ze „strasznych bliźniaków” - komandorze por. Jerzym Kociołkowskim, trzykrotnie odznaczonym Krzyżem Walecznych, Krzyżem Virtuti Militari V klasy, Krzyżem Zasługi oraz brytyjskim DSC osobiście wręczonym przez króla Anglii Jerzego VI. Józef Trytek , Wiesław Kutek i ks. Zbigniew Wolak  przybliżają nam postaci:  pułkownika Ludwika Bałosa, radłowskiego generała Kazimierza Tumidajskiego , ojca Józefa Bocheńskiego.
    Źródła do dziejów Tarnowa i regionu zawierają  rejestr podatku podymnego z powiatu pilzneńskiego  z roku 1680 i 1683, autorstwa Mieczysława Czosnyki.
     Na uwagę zasługują również  pomieszczone  scenariusze i rozważania o edukacji historycznej, recenzje oraz sprawozdania i komunikaty.
      Po uważnym przeczytaniu pierwszego tomu Tarnowskich Studiów Historycznych, nie dziwię się iż  Studia zostały  objęte patronatem przez samego Starostę  Tarnowskiego Mieczysława Krasa. Nie zapominając i o Szkicach Tarnowskich konstatuję, że to  właśnie w Starostwie  wykluwają się unikalne pomysły prac badawczych, popularyzatorskich, publicystycznych; inicjatywy  scalające środowisko   lokalnych, ambitnych  historyków, naukowców i publicystów rozczytujących   się w aktach i  foliałach, badających dokumenty, porównujących, spisujących  i  toczących spory. Dlatego  co czas jakiś  możemy  wczytywać się  w kolejne  ciekawe pozycje wydawnicze. Pozazdrościć włodarza, co zapaleńców  i pasjonatów wiedzy  tak wielką atencją otacza.



Na zdjęciu /arch. Redakcji/ od lewej: Janusz Kozioł, Mieczysław Czosnyka, Wiesław Kutek, Józef Parys, Mateusz Olejko, dr Paweł Juśko, Marcin Borys

Rocznik Tarnowski

    Jest jednym  z najdłużej ukazujących się periodyków na tarnowskim rynku wydawniczym -  pierwszy jego numer  datowano rokiem 1990. Nie ukrywam, że lakoniczność  redakcyjnych zdań otwierających najnowszy, piętnasty numer,  nie tyle wzruszyła, co uświadomiła, że czas  tamtego, sprzed lat,  periodyku  nieubłaganie minął. Uległ wymogom współczesnego odbiorcy, oczekującego informacji  skrótem myśli obleczonej.  Dziś kropki, przecinki  i inne znaki interpunkcyjne  kawałkują frazę pozbawioną erudycyjnej swady i emocji. I nie dziwi zapowiedź Redakcji iż Rocznik zmierza ku komplementarności – wszak na rynku wydawniczym pojawiły się już  Tarnowskie Studia Historyczne i  Szkice Tarnowskie wydawane przez miejscowy Oddział Tarnowskiego Towarzystwa Historycznego, kierowany przez  prof. Edmunda Juśko.



   W numerze 15  zaprezentowano m.in.  teksty wygłaszane na sesjach  w minionych dwóch latach, a odnoszące się do  rocznicy odzyskania niepodległości przez Tarnów w pamiętnym  osiemnastym roku minionego stulecia oraz inaugurującej w Tarnowie Rok Generała Bema. Pośród  autorów odnajdziemy Kazimierza Bańburskiego, Petera Svorca, Rudolfa Zaceka, Mikołę Łytwyna, Tomasza Szuberta, Istvana Kovasca, Jacka Feduszka i Zsolta Szabo.

   Ale numer otwierają wspomnieniowe szkice, takie swoiste in memoriam.  O Janinie Kupiec, kustoszu  Muzeum  Wincentego Witosa w Wierzchosławicach oraz  polonijnym działaczu na Węgrzech – Jerzym Kochanowskim , pisze Alicja Majcher-Węgrzynek. Bibliografię prac Stanisława Potępy poprzedza bezimienny ciepły tekst. Odnajdujemy w nim Stanisława jako człowieka znającego się na sztuce, literaturze, filozofii, muzyce, teatrze. Wszechstronnego naukowca,   autora  prawie 170 dużych i małych  publikacji, artykułów. Bibliografię opracowała Lucyna Marzec-Pałach.

   Panie, Barbara Idler i Manuela Stadnicka  pięknym słowem wiodą  szlakiem  muzealnej kolekcji porcelany miśnieńskiej.  Zaś Barbara Bałdys  po przedwojennej, mościckiej dzielnicy przemysłowej.  Kinga Sołtys przybliża postać syberyjskiego zesłańca, księcia Romana Sanguszko. Dzięki „Uwagom kilku …”  o tytule prasowym „Tarnowskie Azoty”  autorstwa Małgorzaty Budzik , uzyskaliśmy ciekawe uzupełnienie pomieszczonego w drugim tomie „Tarnowskich Szkiców” materiału  faktograficznego.

     Niezwykle cennym przyczynkiem jest  opisanie przez Wacława Szczepanika   austriackiego garnizonu Tarnowa w latach  rozbiorów. Nie tylko  pułki ułanów, dragonów, piechoty czy huzarów  ale  cała infrastruktura wojskowa  po wojskowemu zinwentaryzowana przez Pana Wacława została.

      Adam Bartosz z Natalią Gancarz opisują borzęcińskich Cyganów, Mieczysław Kędzior   swoje muzykowanie, Paweł Gługła  wymienia  z imienia i nazwiska parafian św. Rodziny w Tarnowie, którzy w różnych okolicznościach II wojny  życie stracili . Niewątpliwie melioracja pastwiska gminnego w Wólce Mędrzechowskiej była ważna, bo inaczej  nie pisał by o niej  Andrzej Skowron.

    Mieczysław Czosnyka   szkicuje portret  nieznanej tarnowskiej pisarki -  Heleny Zborowskiej, tworzącej pod pseudonimem Blanka Halicka, i co istotne – przytacza rejestr  19 jej utworów.

     Rocznik Tarnowski został  wydany przez Tarnowskie Towarzystwo Kulturalne i Muzeum Okręgowe w Tarnowie. Redaktorem naczelnym jest Adam Bartosz, odpowiedzialnym za 15 numer – Janusz Kozioł. Od początku drukowany jest w tarnowskim „Drukarzu”.


Krystyna Drozd
(Dziennik Polski)





czwartek, 17 lutego 2011, tarnowski_kurier_kulturalny

Polecane wpisy

  • - > Świetlicki w parku

    W drugiej edycji projektu „Doba dla kultury”, która odbywała się w Tarnowie 31 maja i 1 czerwca, poczesne miejsce przypadło dubeltowemu spotkaniu z

  • -> Jak Piłsudski obalił rząd Witosa

    Chłop z Wierzchosławic przewidział, że marszałek przejmie władzę na drodze przewrotu? Był piękny maj 1926 roku. W stolicy jednak mało kto z beztroską patrzył na

  • -> Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej

    Boże Ciało to zwyczajowa nazwa katolickiej uroczystości Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej, zwanej również Świętem Najświętszego Ciała Chrystusa. Jest to święt



Znajdziesz nas w Google+




WSPARCIE DLA MATYSKA










Pegazem po Tarnowie 512

Tarnowski Teatr kończy sezon bez personalnych rewolucji. W nowy wejdzie z odrobinę mniejszym zespołem - aktorzy Jolanta Januszówna i Jerzy Ogrodnicki przechodzą na emeryturę. E. Pietrowiak, dyrektor artystyczna tarnowskiej sceny, bacznie przygląda się absolwentom szkół teatralnych, ale na razie nie zamierza powiększać etatowego zespołu. Gotowa jest też lista osób, które mają tworzyć reaktywowaną po latach Radę Artystyczną Teatru Solskiego. W jej składzie znajdą się m.in. aktorzy tarnowskiej sceny oraz… M. Smolis, związany z warszawskim Teatrem Syrena. Za nami również Debata Finałowa pomiędzy II LO i XVI LO, której przewodnią tezą był: „Tarnów to miasto sprzyjające młodym ludziom”. Całość tego oryginalnego projektu edukacyjnego (współfinansowany przez Szwajcarię), realizowanego w Tarnowie, to głównie zasługa stosunkowo młodego tarnowskiego Stowarzyszenia KANON, któremu przewodzą Iwona i Dariusz Snopkowscy. Zgodnie ze zasadą przyjętą w Tarnowskiej Lidze Debatanckiej, na godzinę przed pojedynkiem odbyło się losowanie stron. XVI LO przypadło bronienie tezy, II LO natomiast jej oskarżanie. A w Loży mędrców zasiedli m.in. prezydent Tarnowa R. Ścigała, redaktor naczelny Temi T. Bałchanowski i szef Działu promocji Radia RDN Małopolska M. Biedroń. Stosunkiem głosów 2:5 (małe punkty: 728:807) Loża opowiedziała się po stronie opozycji w tej debacie czyli II LO. Tym samym tytuł Mistrza Tarnowskiej Ligi Debatanckiej przypadł II Liceum Ogólnokształcącemu, XVI Liceum Ogólnokształcące im. Armii Krajowej zdobyło drugie miejsce. Należy przypomnieć, iż trzecie miejsce w rozgrywkach zajął Zespół Szkół Ekonomiczno - Gastronomicznych w Tarnowie. Już teraz Organizatorzy zapraszają na UROCZYSTĄ GALĘ w tarnowskim teatrze planowaną na 18-go czerwca, na której nastąpi wręczenie Pucharu Mistrza Tarnowskiej Ligi Debatanckiej, medali oraz pamiątkowych prezentów dla wszystkich uczestników projektu. Już po raz drugi w Tarnowie, w ramach obchodów Światowego Dnia Rozwoju Kultury, odbyła się „Doba Dla Kultury”. W trakcie „Doby” w dniach 31 maja (piątek) – 1 czerwca (sobota) można było, m.in.: zwiedzić kabiny projekcyjne Kina Marzenie, zobaczyć scenę „z drugiej strony” w tarnowskim Teatrze, spotkać się z M. Świetlickim i wziąć udział w koncercie „Świetlików” w Pałacyku Strzeleckim. Ponadto, spotkać się z postaciami z bajek na pikniku dla najmłodszych w Parku Strzeleckim, wziąć udział w warsztatach radiowych i telewizyjnych, uczestniczyć w próbie warsztatów wokalnych w TCK, zwiedzić introligatornię i dział starodruków MBP, zobaczyć wystawy w BWA, Muzeum Etnograficznym, siedzibie ZPAP, Galerii Aniołowo, Izbie Pamięci Światowego Związku Żołnierzy AK, zwiedzić Dworek Paderewskiego w Kąśnej Dolnej. We wszystkich instytucjach biorących udział w „Dobie dla Kultury” można było zbierać okolicznościowe „stemple uczestnika”. Dla najaktywniejszych przewidziano nagrody. Miniony tydzień zakończył pierwszo czerwcowy, niestety deszczowy, blok imprez związanych z Dniem Dziecka, którego artystyczną dominantą był rozpoczynający się właśnie tego dnia w tarnowskim teatrze V Festiwal Spektakli Dziecięcych Mała Talia. Blisko 5000 dzieci z regionu tarnowskiego będzie miało okazję zobaczyć 5 tytułów zaprezentowanych przez aktorów z Rzeszowa, Częstochowy, Rabki i Tarnowa. Kończąc odnotujmy jeszcze symboliczną wizytę w Tarnowie najstarszego ocalałego z getta tarnowskiego Żyda 87 – letniego Leo Kleina…



Z cyklu o tym i owym 162 czyli urodziny województwa...

Onegdaj, w sobotę województwo tarnowskie obchodziłoby 38. urodziny. Obchodziłoby, gdyby nie przestało istnieć. Stało się tak w wyniku reformy administracyjnej z 1stycznia1999 roku. W tym momencie na jego terenie mieszkało ponad 700 tys. ludzi. Dokładnie 1 czerwca 1975 Tarnów stał się stolicą nowo utworzonego województwa tarnowskiego. Graniczyło ono z województwami: krakowskim, kieleckim, tarnobrzeskim, rzeszowskim, krośnieńskim i nowosądeckim. 86 lat temu, dokładnie 4 czerwca, odbyło się uroczyste otwarcie Muzeum Miejskiego. Józef Jakubowski, drugi zastępca burmistrza Juliana Kryplewskiego, 7 stycznia 1927 roku złożył Radzie Miejskiej propozycję powołania „Muzeum Miasta Tarnowa”. Sześć dni później szanowne grono rajców jednogłośnie projekt przyjęło. Wspomniana uchwała rady z 13stycznia 1927 roku przewidywała przekazanie na cele muzeum dwóch pokoi na pierwszym piętrze kamienicy przy ulicy Krakowskiej 12, będącej własnością tzw. funduszu teatralnego (dziś mało kto pamięta, że to przy Krakowskiej w Tarnowie stanąć miał teatr). Pomieszczenia muzealne wyremontowano, po czym Józef Jakubowski przeniósł doń archiwum miejskie wraz z przejętymi depozytami. Żywe zainteresowanie tarnowskiej prasy towarzyszyło czteromiesięcznym przygotowaniom do uroczystego otwarcia ekspozycji, które nastąpiło wobec zgromadzonych przedstawicieli władz miasta 4 czerwca1927roku. Tarnowianie zaś mogli zwiedzać wystawę od dnia następnego. Inwentarz „Muzeum Miasta Tarnowa” pozwala określić charakterystykę zbiorów. Największy był zespół dokumentów dotyczących historii miasta, ważną część zasobów stanowiły przedmioty związane z dziejami miasta. (pik – za muzeum.tarnow.pl itarnow.pl)





NOWA ODSŁONA!













tarnowski kurier kulturalny:







- - - - -