Blog > Komentarze do wpisu

-> XIII Dni Judaizmu w Tarnowie

„Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę” Rdz 12, 1

To główne hasło i założenie tegorocznych Dni Judaizmu obchodzonych 17 stycznia po raz trzynasty w Kościele katolickim w Polsce, a po raz pierwszy w Tarnowie. Ten znamienny cytat z Księgi Rodzaju o wezwaniu Abrahama do wyjścia ze swojej Ojczyzny przypomina o wspólnych korzeniach chrześcijan i żydów sięgających zarania dziejów Zbawienia. Kościół nie zawróci z drogi pojednania między chrześcijanami i Żydami – powiedział Benedykt XVI - to jest jedną z dróg wzajemnego zrozumienia i poszanowania. Jak zauważył przewodniczący Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego bp Mieczysław Cisło, obecny w Tarnowie, należy je odczytywać, jako wezwanie Boga do każdego chrześcijanina, żeby pokonywał granice uprzedzeń, barier i murów, jakie dzielą ludzi – „żebyśmy byli jedno na tyle, na ile możemy być jedno, pozostając w granicach swojej własnej tożsamości". Hierarcha podkreślał, że judaizm i chrześcijaństwo nie są dwoma zupełnie sobie obcymi światami, ale są to środowiska organicznie ze sobą związane – „które dzisiaj idą trochę różną drogą, ale zmierzają do tego samego celu”. Warte podkreślenia jest także to, iż Kościół w Polsce należy do niewielu w Europie, w których obchodzony jest Dzień Judaizmu. Został on ustanowiony przez Episkopat Polski w 1997 r. Jego celem jest rozwój dialogu chrześcijańsko-żydowskiego, a także modlitwa i refleksja nad związkami obu religii. Po raz pierwszy Dzień Judaizmu obchodzono w 1998 r. Obecnie do gmin żydowskich w Polsce należy ok. 4 tys. osób, natomiast Żydów w Polsce mieszka ok. 20 tys. I nie przypadkiem właśnie w Tarnowie odbyła się ich ogólnopolska kulminacja, wszak to Tarnów (w języku jidysz: Tarnow, Tornew, Torne, Tarna) był przez wieki jednym z największych skupisk Żydów w Małopolsce i miejscem pokojowej i egzystencji w środowisku polskim. Tuż przed II wojną światową Żydzi stanowili połowę mieszkańców miasta. Pierwsze rodziny żydowskie osiedliły się w Tarnowie już XV wieku. Żydzi zamieszkiwali wschodnią część miasta, Rynek oraz kilka przyległych do niego ulic. Stanowili elitę kulturalną i intelektualną. Byli lekarzami, muzykami, adwokatami, przedsiębiorcami i nauczycielami. Dzięki wkładowi ludności żydowskiej rozwijał się handel, tworzono szkoły (również żydowskie) i warsztaty pracy. Zorganizowano nawet żydowski szpital i bibliotekę, a pod koniec XIX wieku miasto było znaczącym ośrodkiem ruchu syjonistycznego w Europie. W szczytowym okresie rozkwitu, tuż przed wojną, Tarnów liczył ok. 43 proc. ludności wyznania mojżeszowego, co sprawiało, iż był czwartym co do liczebności Żydów miastem w byłej Galicji. Bp Skworc, główny organizator tarnowskich Dni Judaizmu, w specjalnym komunikacie, który był odczytany w kościołach w niedzielę 17 bm., zaprosił wiernych do udziału w tym wyjątkowym święcie, aby wypraszać łaskę dialogu, przyjaźni i wspólnego działania na rzecz dobra wszystkich. - „Jako chrześcijanie i Żydzi, idący za przykładem wiary Abrahama, jesteśmy powołani, by być błogosławieństwem dla świata. Oto wspólne zadanie, które nas czeka. Jest zatem konieczne, byśmy jako chrześcijanie i Żydzi stali się najpierw błogosławieństwem dla siebie nawzajem. Nastąpi to, jeżeli będziemy zjednoczeni w obliczu wielorakiego zła, które nadal nam zagraża: wobec obojętności i przesądów, wobec przejawów antysemityzmu i prześladowań chrześcijan” - napisał biskup tarnowski. Ogólnopolski XIII Dzień Judaizmu, trwający w Tarnowie tak naprawdę trzy dni, wypełniły wspólne modlitwy, rozważania Pisma Świętego, dyskusje oraz wydarzenia kulturalne. Katolicy i żydzi modlili się wspólnie w miejscu, gdzie stała niegdyś synagoga, na Starym Mieście w Tarnowie oraz na żydowskim cmentarzu. W katedrze tarnowskiej, podczas nabożeństwa Słowa Bożego, czytania z Pisma Świętego komentowali rabin i katolicki wykładowca biblistyki. W panelu dyskusyjnym w Sali Lustrzanej wzięli udział rabin, przewodniczący związku gmin żydowskich, dwóch biskupów i ambasador Izraela. A wszystko to odbywało się przy wyjątkowym zainteresowaniu prasy, radia i telewizji, tylu krajowych i zagranicznych ekip dawno w Tarnowie nie było. Ale zanim przejdziemy do szczegółów tego niewątpliwego wydarzenia, koniecznie należy wymienić człowieka bez którego tegorocznych Dni Judaizmu w naszym mieście po prostu by nie było, to ks. dr Piotr Labuda – znakomity biblista i publicysta, wykładowca naszego diecezjalnego seminarium, rozkochany w Ziemi Świętej i, jak się okazuje, także judaista. On także zredagował bardzo starannie edytorsko wydany program – katalog tej jedynej w swoim rodzaju imprezy.

b

Decyzją Komitetu Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem centralne obchody Dni Judaizmu odbyły się tym razem w Tarnowie. Rozpoczęły się one już w sobotę 16 stycznia projekcją filmu „Cud purymowy” w reżyserii Izabelli Cywińskiej. Sala tarnowskiego kina Marzenie wypełniła się 16 stycznia po brzegi. Film zobaczyli m.in. kapłani, klerycy, mieszkańcy i przedstawiciele Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Gości, którzy bardzo licznie zgromadzili się w jednym z najstarszych kin w kraju, w imieniu organizatorów uroczystości - Biskupa tarnowskiego, ordynariusza Wiktora Skworca, Piotra Kadlicika – przewodniczącego Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce, Prezydenta Miasta Tarnowa Ryszarda Ścigały oraz Kurii Diecezjalnej w Tarnowie, powitał dyrektor Tarnowskiego Centrum Kultury – Tomasz Kapturkiewicz. - „Spotykamy się w przeddzień centralnych uroczystości, których kulminacyjny dzień przypada na niedzielę, a program Dni Judaizmu przedstawia się bardzo imponująco. Spotykamy się w przeddzień święta w kinie, gdyż to kino właśnie zachęca nas do poznania kultury Żydów, a przedstawiony film jest dobrym wprowadzeniem do tematyki Dni Judaizmu” – mówił Tomasz Kapturkiewicz.
Film „Cud purymowy” mówi o łódzkim robotniku, który mieszka wraz z żoną i dorosłym synem w niewielkim, skromnym mieszkaniu w bloku. W ich środowisku, za największą obelgę uważa się porównanie kogoś do Żyda. Ale film Izabeli Cywińskiej nie był jedyną atrakcją czekającą w Kinie Marzenie na licznie zgromadzonych gości. Tuż przed projekcją, wszyscy zainteresowani posłuchać mogli prelekcji Jerzego Armaty – krytyka filmowego oraz Romana Włodka – historyka filmu z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, na temat wątków żydowskich w polskim kinie. Ukoronowaniem wieczoru okazał się jednak recital zespołu SZOLEM, grającego tradycyjną muzykę klezmerską z własnymi aranżacjami oraz pieśni w języku jidysz, a także poprzedzające koncert spotkanie z reżyserką filmu – Izabelą Cywińską. Osoby, które odwiedziły kino mogły bezpłatnie otrzymać jednodniowe wydanie „Wiadomości Tarnowskich” przygotowane przez Urząd Miasta. W gazetce można znaleźć rozważania na temat dialogu międzyreligijnego, ABC judaizmu i sylwetki gości uroczystości.



W niedzielę w ramach Dnia Judaizmu o godzinie 10.00 w Wyższym Seminarium Duchownym rozpoczęło się spotkanie wokół Biblii. Obok gospodarza spotkania bp Wiktora Skworca uczestniczyli w nim m.in. rabin Michael Schudrich oraz Miriam Gonczarska przedstawiająca „Żydowskie spojrzenie na Biblię” i ks. dr. hab. Michał Bednarz ukazujący „Spojrzenie na Biblię oczami chrześcijan”. Została tam także otwarta wystawa „Cmentarze żydowskie i synagogi dawnej Galicji”. Jej autorem jest Piotr Droździk artysta fotografik, pracownik Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu. Ta interesująca ekspozycja przedstawia materialne ślady życia i działalności ludności wyznania mojżeszowego w Polsce w postaci zachowanych obiektów architektonicznych, kirkutów i macew. Kolejnym punktem Dnia Judaizmu była o 14.45 modlitwa na tarnowskim kirkucie i o 15.00 spotkanie modlitewne przy Bimie, która jest pozostałością po synagodze. O godz. 15.30 w tarnowskiej katedrze odbyło się nabożeństwo Słowa Bożego – główny punkt obchodów. Modlitwie  przewodniczył biskup Wiktor Skworc, homilię wygłosił bp Mieczysław Cisło przewodniczący Komisji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem. Były także komentarze do czytań, które wygłosili: rabin Alon Goshen Gottstein i tarnowski biblista ks. Piotr Łabuda. Po nabożeństwie, ok. godz. 16.30 zaplanowano dyskusję panelową przedstawicieli katolików i Żydów w Sali Lustrzanej. Poprowadził ją Zbigniew Nosowski, redaktor naczelny miesięcznika „Znak” i wiceprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. A wzięli w niej udział m.in. naczelny rabin Polski Michael Schudrich, Piotr Kadlčik z warszawskiej gminy żydowskiej, bp W. Skworc i przewodniczący Komisji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem bp Mieczysław Cisło. Ostatnim punktem centralnych obchodów XIII Dnia Judaizmu był o 18.30 uroczysty koncert  w otwartej niedawno nowoczesnej auli Wyższego Seminarium Duchownego, który poprowadził duszpasterz tarnowskich środowisk twórczych ks. prałat Tadeusz Bukowski. Seminaryjną aulę wypełnił zupełnie wyjątkowy w tym miejscu tłum znamienitych gości z kraju i z zagranicy oraz miejscowe elity. Zaś w samym koncercie wystąpili w nim m.in.: australijski kantor Chaim Dovid Berson (absolwent Mir Yeshiva w Jerozolimie oraz Cantorial Instytut w Tel – Awiwie, obecnie związany z Shaar Hashamayim w Montrealu) z towarzysząca mu pianistką Kaliną Marszałek – Dworzyńską (regularnie koncertującą m.in. w Londynie, Dusseldorfie, Hadze i Paryżu), Chór Katedralny Pueri Cantores Tarnovienses i Tarnowska Orkiestra Kameralna. Podczas tej podniosłej uroczystości tytuł „Człowieka Pojednania" za rok 2009 otrzymał rabin dr Alon Goshen Gottstein. Ten znany w wielu krajach świata żydowski teolog i pisarz jest jednym z czołowych uczestników i animatorów dialogu między religiami w skali międzynarodowej. To założyciel i prezes Międzyreligijnego Instytutu Eliasza oraz dyrektor akademicki i wykładowca Centrum Studiów Myśli Rabinicznej w Beit Morasha College w Jerozolimie. Sam akt wręczenia tego zaszczytnego wyróżnienia poprzedziła prezentacja  idei „Człowieka Pojednania” i przyznającej go Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów, dokonana przez jej współprzewodniczącego prof. Stanisława Krajewskiego oraz oficjalna laudacja ku czci laureata, wygłoszona przez augustianina o.dr Wiesława Dawidowskiego, współprzewodniczącego wspomnianej wyżej Rady.    
Podczas Dnia Judaizmu w trzech tarnowskich kościołach: w Tarnowie – Mościcach, Najświętszego Serca Pana Jezusa i w nowym kościele parafii Matki Bożej Szkaplerznej można było obejrzeć wystawy o tematyce żydowskiej.




Tarnowskie Dni Judaizmu zakończyło poniedziałkowe spotkanie w Sali Lustrzanej wspólnoty judaistycznej i katolickiej z młodzieżą Tarnowa. Naczelny rabin Polski Michael Schudrich spotkał się także z grupą ok. 50 skazanych w Zakładzie Karnym w Tarnowie Mościcach. Rabin odwiedził więźniów, aby im podziękować za to, że od pięciu lat porządkują tarnowski kirkut.

O ogólnopolskim znaczeniu XIII Dni Judaizmu zorganizowanych w tym roku u nas po raz pierwszy najlepiej świadczyło zupełnie wyjątkowe zainteresowanie prasy, radia i telewizji, których liczne ekipy, także zagraniczne, gościły w tych dniach w Tarnowie. Z pośród nich najważniejsza była niedzielna obecność w naszym mieście znanego programu telewizyjnego - Magazynu „Między ziemią a niebem” (TVP1 i Telewizja Polonia), tym razem w całości wyemitowanego na żywo z Tarnowa. W jej trakcie papież Benedykt XVI, podczas transmitowanej na cały świat modlitwy Anioł Pański, specjalnie pozdrowił z Rzymu uczestników tarnowskich Dni Judaizmu – „Niech życzliwe spotkanie odmiennych tradycji i kultur prowadzi do lepszego zrozumienia i szacunku”. W sposób szczególny łączę się z tymi, którzy modlą się w Tarnowie, gdzie odbywają się główne uroczystości Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce.”  Jeszcze chyba nigdy w historii tylu ludzi nie usłyszało nazwy Tarnów. Gośćmi prawie godzinnego programu byli  katolicy i Żydzi. W magazynie zostały przybliżone żydowskie korzenie Tarnowa oraz ciekawostki związane z wieloletnim współistnieniem katolików i Żydów w galicyjskim mieście. W dyskusji na żywo na temat dialogu polsko-żydowskiego udział wzięli: biskup tarnowski Wiktor Skworc, biskup Mieczysław Cisło - przewodniczący Komisji Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem, Michael Schudrich, Naczelny Rabin Polski oraz Piotr Kadlcik, przewodniczący Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce. Gośćmi magazynu byli także m.in. prezydent Tarnowa Ryszard Ścigała i Kazimierz Bańburski, kustosz Muzeum Okręgowego w Tarnowie.


XIII Dni Judaizmu w Tarnowie -> zobacz galerię.


Ryszard Zaprzałka


foto by Paweł Topolski, Michał Stańczyk



piątek, 22 stycznia 2010, tarnowski_kurier_kulturalny

Polecane wpisy

  • - > Świetlicki w parku

    W drugiej edycji projektu „Doba dla kultury”, która odbywała się w Tarnowie 31 maja i 1 czerwca, poczesne miejsce przypadło dubeltowemu spotkaniu z

  • -> Jak Piłsudski obalił rząd Witosa

    Chłop z Wierzchosławic przewidział, że marszałek przejmie władzę na drodze przewrotu? Był piękny maj 1926 roku. W stolicy jednak mało kto z beztroską patrzył na

  • -> Paleta Marty Odbierzychleb

    Malarstwo „pani od polskiego” to przede wszystkim kwiaty, pejzaże i ostatnio portrety. Aktualnie oglądać je można w nauczycielskiej Galerii „P



Znajdziesz nas w Google+




WSPARCIE DLA MATYSKA










Pegazem po Tarnowie 512

Tarnowski Teatr kończy sezon bez personalnych rewolucji. W nowy wejdzie z odrobinę mniejszym zespołem - aktorzy Jolanta Januszówna i Jerzy Ogrodnicki przechodzą na emeryturę. E. Pietrowiak, dyrektor artystyczna tarnowskiej sceny, bacznie przygląda się absolwentom szkół teatralnych, ale na razie nie zamierza powiększać etatowego zespołu. Gotowa jest też lista osób, które mają tworzyć reaktywowaną po latach Radę Artystyczną Teatru Solskiego. W jej składzie znajdą się m.in. aktorzy tarnowskiej sceny oraz… M. Smolis, związany z warszawskim Teatrem Syrena. Za nami również Debata Finałowa pomiędzy II LO i XVI LO, której przewodnią tezą był: „Tarnów to miasto sprzyjające młodym ludziom”. Całość tego oryginalnego projektu edukacyjnego (współfinansowany przez Szwajcarię), realizowanego w Tarnowie, to głównie zasługa stosunkowo młodego tarnowskiego Stowarzyszenia KANON, któremu przewodzą Iwona i Dariusz Snopkowscy. Zgodnie ze zasadą przyjętą w Tarnowskiej Lidze Debatanckiej, na godzinę przed pojedynkiem odbyło się losowanie stron. XVI LO przypadło bronienie tezy, II LO natomiast jej oskarżanie. A w Loży mędrców zasiedli m.in. prezydent Tarnowa R. Ścigała, redaktor naczelny Temi T. Bałchanowski i szef Działu promocji Radia RDN Małopolska M. Biedroń. Stosunkiem głosów 2:5 (małe punkty: 728:807) Loża opowiedziała się po stronie opozycji w tej debacie czyli II LO. Tym samym tytuł Mistrza Tarnowskiej Ligi Debatanckiej przypadł II Liceum Ogólnokształcącemu, XVI Liceum Ogólnokształcące im. Armii Krajowej zdobyło drugie miejsce. Należy przypomnieć, iż trzecie miejsce w rozgrywkach zajął Zespół Szkół Ekonomiczno - Gastronomicznych w Tarnowie. Już teraz Organizatorzy zapraszają na UROCZYSTĄ GALĘ w tarnowskim teatrze planowaną na 18-go czerwca, na której nastąpi wręczenie Pucharu Mistrza Tarnowskiej Ligi Debatanckiej, medali oraz pamiątkowych prezentów dla wszystkich uczestników projektu. Już po raz drugi w Tarnowie, w ramach obchodów Światowego Dnia Rozwoju Kultury, odbyła się „Doba Dla Kultury”. W trakcie „Doby” w dniach 31 maja (piątek) – 1 czerwca (sobota) można było, m.in.: zwiedzić kabiny projekcyjne Kina Marzenie, zobaczyć scenę „z drugiej strony” w tarnowskim Teatrze, spotkać się z M. Świetlickim i wziąć udział w koncercie „Świetlików” w Pałacyku Strzeleckim. Ponadto, spotkać się z postaciami z bajek na pikniku dla najmłodszych w Parku Strzeleckim, wziąć udział w warsztatach radiowych i telewizyjnych, uczestniczyć w próbie warsztatów wokalnych w TCK, zwiedzić introligatornię i dział starodruków MBP, zobaczyć wystawy w BWA, Muzeum Etnograficznym, siedzibie ZPAP, Galerii Aniołowo, Izbie Pamięci Światowego Związku Żołnierzy AK, zwiedzić Dworek Paderewskiego w Kąśnej Dolnej. We wszystkich instytucjach biorących udział w „Dobie dla Kultury” można było zbierać okolicznościowe „stemple uczestnika”. Dla najaktywniejszych przewidziano nagrody. Miniony tydzień zakończył pierwszo czerwcowy, niestety deszczowy, blok imprez związanych z Dniem Dziecka, którego artystyczną dominantą był rozpoczynający się właśnie tego dnia w tarnowskim teatrze V Festiwal Spektakli Dziecięcych Mała Talia. Blisko 5000 dzieci z regionu tarnowskiego będzie miało okazję zobaczyć 5 tytułów zaprezentowanych przez aktorów z Rzeszowa, Częstochowy, Rabki i Tarnowa. Kończąc odnotujmy jeszcze symboliczną wizytę w Tarnowie najstarszego ocalałego z getta tarnowskiego Żyda 87 – letniego Leo Kleina…



Z cyklu o tym i owym 162 czyli urodziny województwa...

Onegdaj, w sobotę województwo tarnowskie obchodziłoby 38. urodziny. Obchodziłoby, gdyby nie przestało istnieć. Stało się tak w wyniku reformy administracyjnej z 1stycznia1999 roku. W tym momencie na jego terenie mieszkało ponad 700 tys. ludzi. Dokładnie 1 czerwca 1975 Tarnów stał się stolicą nowo utworzonego województwa tarnowskiego. Graniczyło ono z województwami: krakowskim, kieleckim, tarnobrzeskim, rzeszowskim, krośnieńskim i nowosądeckim. 86 lat temu, dokładnie 4 czerwca, odbyło się uroczyste otwarcie Muzeum Miejskiego. Józef Jakubowski, drugi zastępca burmistrza Juliana Kryplewskiego, 7 stycznia 1927 roku złożył Radzie Miejskiej propozycję powołania „Muzeum Miasta Tarnowa”. Sześć dni później szanowne grono rajców jednogłośnie projekt przyjęło. Wspomniana uchwała rady z 13stycznia 1927 roku przewidywała przekazanie na cele muzeum dwóch pokoi na pierwszym piętrze kamienicy przy ulicy Krakowskiej 12, będącej własnością tzw. funduszu teatralnego (dziś mało kto pamięta, że to przy Krakowskiej w Tarnowie stanąć miał teatr). Pomieszczenia muzealne wyremontowano, po czym Józef Jakubowski przeniósł doń archiwum miejskie wraz z przejętymi depozytami. Żywe zainteresowanie tarnowskiej prasy towarzyszyło czteromiesięcznym przygotowaniom do uroczystego otwarcia ekspozycji, które nastąpiło wobec zgromadzonych przedstawicieli władz miasta 4 czerwca1927roku. Tarnowianie zaś mogli zwiedzać wystawę od dnia następnego. Inwentarz „Muzeum Miasta Tarnowa” pozwala określić charakterystykę zbiorów. Największy był zespół dokumentów dotyczących historii miasta, ważną część zasobów stanowiły przedmioty związane z dziejami miasta. (pik – za muzeum.tarnow.pl itarnow.pl)





NOWA ODSŁONA!













tarnowski kurier kulturalny:







- - - - -