Blog > Komentarze do wpisu

-> Gaudeamus trzeciego wieku (część druga)

* * * część druga * * *


A oto krótka historia powstania tych nietypowych uczelni. Encyklopedycznie Uniwersytet Trzeciego Wieku (fr. Universités: du Troisième Age, Tous Ages, du Temps Libre, UNI3, des Aînés, ang. University of the Third Age, U3A) to placówka dydaktyczna dla osób w podeszłym wieku. Celem jej działania jest poprawa jakości życia osób starszych. Głównym paradygmatem ich powstawania stała się zwiększająca z roku na rok długość życia ludzi, a tym samym wzrost liczby osób w wieku starszym. Zmniejszający się przyrost naturalny (szczególnie w krajach rozwiniętych), to znaczące zjawisko demograficzne końca XX i początku XXI wieku. Przemiany społeczne i techniczne powodują, iż starzejący się ludzie są wobec nich często bezradni i zagubieni. Bezpośrednią inspiracją do stworzenia Uniwersytetu Trzeciego Wieku były przemyślenia dyrektora Instytutu Nauk Społecznych Uniwersytetu w Tuluzie - prof. Pierre Vellas'a na temat starości. Vellas był blisko związany z rodzicami i dziadkami. Widząc ich żywotność, radość i pracowitość doszedł do wniosku, że w starszym wieku można być aktywnym. Poza tym przekonał się o ważnej roli więzów rodzinnych, które pozytywnie oddziałują na ludzi w każdym wieku. W dzieciństwie Vellas spotkał wielu starszych ludzi. Na wakacjach żył i pracował wśród nich. Bliskość tych osób pomogła mu zrozumieć ich problemy. Te doświadczenia przerodziły się w chęć zorganizowania instytucji edukacyjnej, która polepszałaby kondycję umysłową i fizyczną osób starszych. Bazą do powołania instytucji miał być budynek i infrastruktura Uniwersytetu w Tuluzie.

Realizację swojego zamierzenia rozpoczął od zapoznania się z dostępną wiedzą z dziedziny gerontologii. Zebrał informacje na temat miejsc i środowisk życia ludzi starszych a szczególnie tych, których warunki życia były najcięższe. Zgromadzona wiedza pozwoliła mu rozpocząć w 1973 roku pierwszą sesję Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Uniwersytet nie posiadał początkowo ani jednego gerontologa, a zainteresowanie nie było zbyt duże (ok. 40 osób na pierwszym spotkaniu). Dopiero gdy do akcji zaczęli włączać się studenci, którzy witali przybywających, służyli im pomocą, zainteresowanie znacznie wzrosło. Do współpracy postanowiły przyłączyć się media, francuskie uczelnie, ministerstwo edukacji. Celem głównym działalności Vellas'a było zapewnienie należytego i godnego miejsca człowiekowi starszemu w strukturach społeczno - politycznych każdego kraju.

W latach 1973-1975 nastąpił intensywny rozwój UTW zgodnie z modelem francuskim. Placówki tego typu powstały m.in. w Hiszpanii, Belgii, Polsce, Kanadzie, Szwajcarii, Brazylii, Włoszech. Na świecie funkcjonują różne typy placówek edukacyjnych dla seniorów:  tzw. model francuski cechujący się wysokim poziomem dydaktycznym i naukowo-badawczym przy jednoczesnej możliwości wyboru stopnia integracji z uczelnią (od ścisłej współpracy do niezależności);  tzw. model brytyjski cechujący się samopomocą i samokształceniem seniorów bez wsparcia wyższych uczelni (Uniwersytet Otwarty, Instytuty Kształcenia Seniorów, Centra Dalszej Edukacji, Kolegia Edukacyjne i in.), oraz elderhostel – kształcenie odbywa się w okresie letnim w budynkach uniwersyteckich, połączone jest z wypoczynkiem i podróżami (USA).

Pomysł utworzenia UTW w Polsce pojawił się w… Mediolanie, w trakcie spotkania prof. dr medycyny Haliny Szwarc z dyrektorem Instytutu Nauk Społecznych Uniwersytetu w Tuluzie - prof. Pierre Vellasem, które miało miejsce 2 kwietnia 1975 r. 25 października 1975 r. dyrektor Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie – prof. dr Bogdan Lewartowski zgodził się na nieodpłatne, odbywające się dwa razy w tygodniu w godzinach popołudniowych, wykłady w auli CMKP dla osób starszych. Inauguracja pierwszego roku akademickiego odbyła się 12 listopada 1975 r. Po trzech dniach swojej działalności, Studium III Wieku (początkowa nazwa UTW w Warszawie) liczyło 400 słuchaczy i kandydatów. W Polsce istnieją dwa typy uniwersytetów trzeciego wieku:

• stanowiące integralną część wyższej uczelni, kierowane najczęściej przez pełnomocnika rektora
• powołane przez stowarzyszenia prowadzące działalność popularnonaukową oraz kulturalno-rekreacyjną

Placówki UTW tworzą odrębną sekcję przy Polskim Towarzystwie Gerontologicznym.

Uniwersytet prowadzi różne formy kształcenia ustawicznego dla osób starszych: wykłady, seminaria, lektoraty języków obcych. Przy Uniwersytecie działają zespoły twórcze, np. literacki, pamiętnikarski, plastyczny, muzyczny. Prowadzona jest rehabilitacja ruchowa oraz organizowane obozy kondycyjne i wyjazdy krajowe i zagraniczne.
Rok akademicki trwa od połowy października do połowy czerwca. Chętni do udziału w zajęciach wnoszą przy zapisie roczną, symboliczną składkę. Uczestników reprezentuje Samorząd Słuchaczy.


oprac. Ryszard Zaprzałka



niedziela, 04 października 2009, tarnowski_kurier_kulturalny

Polecane wpisy

  • - > Świetlicki w parku

    W drugiej edycji projektu „Doba dla kultury”, która odbywała się w Tarnowie 31 maja i 1 czerwca, poczesne miejsce przypadło dubeltowemu spotkaniu z

  • -> Jak Piłsudski obalił rząd Witosa

    Chłop z Wierzchosławic przewidział, że marszałek przejmie władzę na drodze przewrotu? Był piękny maj 1926 roku. W stolicy jednak mało kto z beztroską patrzył na

  • -> Paleta Marty Odbierzychleb

    Malarstwo „pani od polskiego” to przede wszystkim kwiaty, pejzaże i ostatnio portrety. Aktualnie oglądać je można w nauczycielskiej Galerii „P



Znajdziesz nas w Google+




WSPARCIE DLA MATYSKA










Pegazem po Tarnowie 512

Tarnowski Teatr kończy sezon bez personalnych rewolucji. W nowy wejdzie z odrobinę mniejszym zespołem - aktorzy Jolanta Januszówna i Jerzy Ogrodnicki przechodzą na emeryturę. E. Pietrowiak, dyrektor artystyczna tarnowskiej sceny, bacznie przygląda się absolwentom szkół teatralnych, ale na razie nie zamierza powiększać etatowego zespołu. Gotowa jest też lista osób, które mają tworzyć reaktywowaną po latach Radę Artystyczną Teatru Solskiego. W jej składzie znajdą się m.in. aktorzy tarnowskiej sceny oraz… M. Smolis, związany z warszawskim Teatrem Syrena. Za nami również Debata Finałowa pomiędzy II LO i XVI LO, której przewodnią tezą był: „Tarnów to miasto sprzyjające młodym ludziom”. Całość tego oryginalnego projektu edukacyjnego (współfinansowany przez Szwajcarię), realizowanego w Tarnowie, to głównie zasługa stosunkowo młodego tarnowskiego Stowarzyszenia KANON, któremu przewodzą Iwona i Dariusz Snopkowscy. Zgodnie ze zasadą przyjętą w Tarnowskiej Lidze Debatanckiej, na godzinę przed pojedynkiem odbyło się losowanie stron. XVI LO przypadło bronienie tezy, II LO natomiast jej oskarżanie. A w Loży mędrców zasiedli m.in. prezydent Tarnowa R. Ścigała, redaktor naczelny Temi T. Bałchanowski i szef Działu promocji Radia RDN Małopolska M. Biedroń. Stosunkiem głosów 2:5 (małe punkty: 728:807) Loża opowiedziała się po stronie opozycji w tej debacie czyli II LO. Tym samym tytuł Mistrza Tarnowskiej Ligi Debatanckiej przypadł II Liceum Ogólnokształcącemu, XVI Liceum Ogólnokształcące im. Armii Krajowej zdobyło drugie miejsce. Należy przypomnieć, iż trzecie miejsce w rozgrywkach zajął Zespół Szkół Ekonomiczno - Gastronomicznych w Tarnowie. Już teraz Organizatorzy zapraszają na UROCZYSTĄ GALĘ w tarnowskim teatrze planowaną na 18-go czerwca, na której nastąpi wręczenie Pucharu Mistrza Tarnowskiej Ligi Debatanckiej, medali oraz pamiątkowych prezentów dla wszystkich uczestników projektu. Już po raz drugi w Tarnowie, w ramach obchodów Światowego Dnia Rozwoju Kultury, odbyła się „Doba Dla Kultury”. W trakcie „Doby” w dniach 31 maja (piątek) – 1 czerwca (sobota) można było, m.in.: zwiedzić kabiny projekcyjne Kina Marzenie, zobaczyć scenę „z drugiej strony” w tarnowskim Teatrze, spotkać się z M. Świetlickim i wziąć udział w koncercie „Świetlików” w Pałacyku Strzeleckim. Ponadto, spotkać się z postaciami z bajek na pikniku dla najmłodszych w Parku Strzeleckim, wziąć udział w warsztatach radiowych i telewizyjnych, uczestniczyć w próbie warsztatów wokalnych w TCK, zwiedzić introligatornię i dział starodruków MBP, zobaczyć wystawy w BWA, Muzeum Etnograficznym, siedzibie ZPAP, Galerii Aniołowo, Izbie Pamięci Światowego Związku Żołnierzy AK, zwiedzić Dworek Paderewskiego w Kąśnej Dolnej. We wszystkich instytucjach biorących udział w „Dobie dla Kultury” można było zbierać okolicznościowe „stemple uczestnika”. Dla najaktywniejszych przewidziano nagrody. Miniony tydzień zakończył pierwszo czerwcowy, niestety deszczowy, blok imprez związanych z Dniem Dziecka, którego artystyczną dominantą był rozpoczynający się właśnie tego dnia w tarnowskim teatrze V Festiwal Spektakli Dziecięcych Mała Talia. Blisko 5000 dzieci z regionu tarnowskiego będzie miało okazję zobaczyć 5 tytułów zaprezentowanych przez aktorów z Rzeszowa, Częstochowy, Rabki i Tarnowa. Kończąc odnotujmy jeszcze symboliczną wizytę w Tarnowie najstarszego ocalałego z getta tarnowskiego Żyda 87 – letniego Leo Kleina…



Z cyklu o tym i owym 162 czyli urodziny województwa...

Onegdaj, w sobotę województwo tarnowskie obchodziłoby 38. urodziny. Obchodziłoby, gdyby nie przestało istnieć. Stało się tak w wyniku reformy administracyjnej z 1stycznia1999 roku. W tym momencie na jego terenie mieszkało ponad 700 tys. ludzi. Dokładnie 1 czerwca 1975 Tarnów stał się stolicą nowo utworzonego województwa tarnowskiego. Graniczyło ono z województwami: krakowskim, kieleckim, tarnobrzeskim, rzeszowskim, krośnieńskim i nowosądeckim. 86 lat temu, dokładnie 4 czerwca, odbyło się uroczyste otwarcie Muzeum Miejskiego. Józef Jakubowski, drugi zastępca burmistrza Juliana Kryplewskiego, 7 stycznia 1927 roku złożył Radzie Miejskiej propozycję powołania „Muzeum Miasta Tarnowa”. Sześć dni później szanowne grono rajców jednogłośnie projekt przyjęło. Wspomniana uchwała rady z 13stycznia 1927 roku przewidywała przekazanie na cele muzeum dwóch pokoi na pierwszym piętrze kamienicy przy ulicy Krakowskiej 12, będącej własnością tzw. funduszu teatralnego (dziś mało kto pamięta, że to przy Krakowskiej w Tarnowie stanąć miał teatr). Pomieszczenia muzealne wyremontowano, po czym Józef Jakubowski przeniósł doń archiwum miejskie wraz z przejętymi depozytami. Żywe zainteresowanie tarnowskiej prasy towarzyszyło czteromiesięcznym przygotowaniom do uroczystego otwarcia ekspozycji, które nastąpiło wobec zgromadzonych przedstawicieli władz miasta 4 czerwca1927roku. Tarnowianie zaś mogli zwiedzać wystawę od dnia następnego. Inwentarz „Muzeum Miasta Tarnowa” pozwala określić charakterystykę zbiorów. Największy był zespół dokumentów dotyczących historii miasta, ważną część zasobów stanowiły przedmioty związane z dziejami miasta. (pik – za muzeum.tarnow.pl itarnow.pl)





NOWA ODSŁONA!













tarnowski kurier kulturalny:







- - - - -