Blog > Komentarze do wpisu

-> Cztery dni w taborze

Każdy, kto nam przyjacielem, będzie miłym gościem w czasie wędrówki i postojów - mówi Adam Bartosz, zapraszając na szlak. Wczoraj 23 lipca o godz. 10, sprzed Muzeum Etnograficznego przy ul. Krakowskiej, gdzie od 1990 roku znajduje się pierwsza stała ekspozycja muzealna na świecie poświęcona historii i kulturze Romów, wyruszył jubileuszowy dziesiąty Tabor Pamięci Romów. Idea Taboru Pamięci zrodziła się w 1996 roku. Ojcowie założyciele - autorzy tego unikalnego w Europie, a pewnie i na świecie projektu to Adam Bartosz – dyrektor Muzeum Okręgowego w Tarnowie oraz Adam Andrasz – prezes Stowarzyszenia Romów w Tarnowie. Wykorzystując stare wozy romskie z muzealnej kolekcji, przy pomocy dyrekcji klikowskiego stada ogierów, Romowie z Tarnowa wybrali się wtedy na pierwszy Tabor Pamięci, który miał na celu przypomnieć zagładę szczurowskich Romów. Założenia programowe Taboru to: upamiętnienie romskiego holokaustu, integracja Romów poprzez odwołanie się do mitu wędrówki, edukacja historyczna i kulturalna dzieci i młodzieży romskiej, wykorzystanie pozytywnego stereotypu Romów – kolorowych wędrowców – do zmiany negatywnego wizerunku Romów w społeczności polskiej, eksponowanie symboli romskich, uznanych przez instytucje międzynarodowe – flagi i hymnu. Wszystko to służyć ma wzmocnieniu narodowej tożsamości Romów, poczucia więzi z historią, więzi międzyplemiennej, a w efekcie – kreowaniu politycznej tożsamości Romów. Tego wszystkiego można się było dowiedzieć na specjalnej konferencji prasowej zwołanej, jak co roku, w Muzeum Okręgowym w Tarnowie, głównym organizatorze imprezy. Podczas niej dyrektor Bartosz zwrócił uwagę na jedną z miejscowości - wieś Bielcza. Polana przy lesie stanie się stałym miejscem pobytu i noclegu uczestników barwnego pochodu. Bielcza dla Romów jest miejscem wyjątkowym. Stąd pochodził przedwojenny król cygański - Michał II Kwiek i powołanie się na wieś, jako miejsce urodzenia, było swoistą nobilitacją. Podczas Taboru Pamięci, na polanie toczyć się będzie obozowe życie, stąd wozy taborowe wyruszą do kolejnych miejsc, gdzie pochowani są Romowie, pomordowani przez Niemców w czasie okupacji. Te miejsca to poza Bielczą - Żabno, Borzęcin i Szczurowa. Gdyby nie opieka miejscowej społeczności, pewnie te mogiły byłyby zapomniane. Wzorem lat ubiegłych także tegoroczny Tabor Pamięci prowadzą: Adam Bartosz - dyrektor Muzeum Okręgowego w Tarnowie oraz Adam Andrasz - dyrektor Centrum Kultury Romów. Zgodnie z kilkunastoletnią tradycją, Tabor wędrować będzie cztery dni zatrzymując się w miejscach związanych z martyrologią Romów na terenie Małopolski, i niejako przy okazji, prezentując tradycyjną kulturę Romów, życie taborowe, muzykę romską, oryginalne wozy z tarnowskiego muzeum, stroje, zwyczaje, język i romskie potrawy.





Tabor wyruszył z ul. Krakowskiej na Rynek, tu uczestnicy złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą zagładę Żydów tarnowskich mordowanych na rynku w czerwcu 1942 roku i pod pomnikiem Pierwszego Transportu do Auschwitz. Stąd bowiem została w czerwcu 1940 roku wywieziona grupa 728 mężczyzn, którzy stali się pierwszymi więźniami obozu oświęcimskiego. Po tej oficjalnej części uzupełnionej jeszcze krótkim postojem pod cmentarzem w dzielnicy Krzyż, gdzie każda z rodzin biorąca udział w wędrówce pamięci pożegnała się ze swymi zmarłymi, barwna kawalkada koni z wozami i samochodów przejechała ulicami: Lwowską, Starodąbrowską, Słoneczną, Piłsudskiego, Romanowicza, Klikowską, w kierunku Łęgu Tarnowskiego i dalej do Żabna (pochowano tu, rozstrzelanych na cmentarzu, prawdopodobnie 49 Romów niemieckich oraz 12 Romów węgierskich). Każdy kolejny postój ma symboliczny charakter. W Borzęcinie Dolnym leżą szczątki 28 ekshumowanych po wojnie Romów, rozstrzelanych w pobliskim lesie w 1943 roku. Wspólna modlitwa na mogile pomordowanych Romów w Radłowie, Warysiu, Bielczy, gdzie Niemcy rozstrzelali w lipcu 1942 roku 28 Romów, głownie z bardzo szanowanego rodu Kwieków, to chwile wyjątkowej zadumy i refleksji. W czasie postoju w Bielczy wróci romska tradycja. Piątek to dzień życia taborowego. Po śniadaniu zaplanowano wspólną modlitwę na miejscu mordu Romów na Biedaczu i na cmentarzu w Bielczy. Wieczorem odbędzie się otwarcie wystawy fotografii Franka Roosendaala z Holandii "Tabor 2008". W sobotę, znów po śniadaniu, Romowie i ich goście wyruszą do Szczurowej, by tu i w Borzęcinie oddać hołd pomordowanym. Po powrocie wieczorem do Bielczy, przy leśnym ołtarzu, odprawiona zostanie, przez Krajowego Duszpasterza Romów, ks. Stanisława Opockiego, msza święta za pomordowanych Romów. Późnym wieczorem organizatorzy zapraszają mieszkańców Bielczy i okolicy na koncert muzyki romskiej w wykonaniu zespołu „Romane Lavutara”. Dla chętnych, którzy przybędą z instrumentami muzycznymi, odbędą się warsztaty muzyki cygańskiej. W niedzielę Tabor – jedyna w swoim rodzaju pielgrzymka upamiętniająca martyrologię Romów na terenie Małopolski - wraca do Tarnowa.

Barwność wędrującej kolumny, nagłośnienie projektu przez media, sprawiają, że na całej trasie Taborowi towarzyszy ogromna życzliwość ludzi i wielkie zainteresowanie ideą pamięci zagłady. Tabor Pamięci jest projektem, w którym obok Romów uczestniczą ich sympatycy, przyjaciele, dziennikarze, a także często zupełnie przypadkowi ludzie, którzy do wędrowców dołączają na trasie, czy na postojach. Dla młodych jest to pierwsza sposobność zasmakowania namiastki życia taborowego, dla starych – jego przypomnieniem. Na trasie dochodzi do bliskich kontaktów z ludnością wsi i miasteczek. Rezerwa czy nawet niechęć do Romów, zdominowana zostaje przez życzliwą ciekawość. To ważna część współczesnej historii Romów. To ważne wydarzeni przywracające pamięć i tożsamość tego będącego od stuleci w diasporze narodu.


Ryszard Zaprzałka


foto by Michał Stańczyk



piątek, 24 lipca 2009, tarnowski_kurier_kulturalny

Polecane wpisy

  • - > Świetlicki w parku

    W drugiej edycji projektu „Doba dla kultury”, która odbywała się w Tarnowie 31 maja i 1 czerwca, poczesne miejsce przypadło dubeltowemu spotkaniu z

  • -> Jak Piłsudski obalił rząd Witosa

    Chłop z Wierzchosławic przewidział, że marszałek przejmie władzę na drodze przewrotu? Był piękny maj 1926 roku. W stolicy jednak mało kto z beztroską patrzył na

  • -> Paleta Marty Odbierzychleb

    Malarstwo „pani od polskiego” to przede wszystkim kwiaty, pejzaże i ostatnio portrety. Aktualnie oglądać je można w nauczycielskiej Galerii „P

Komentarze
Gość: ysat, *.star.net.pl
2009/07/24 09:25:22
Czy mam rozumieć, ze Romowie całą drogę się modlą?


Znajdziesz nas w Google+




WSPARCIE DLA MATYSKA










Pegazem po Tarnowie 512

Tarnowski Teatr kończy sezon bez personalnych rewolucji. W nowy wejdzie z odrobinę mniejszym zespołem - aktorzy Jolanta Januszówna i Jerzy Ogrodnicki przechodzą na emeryturę. E. Pietrowiak, dyrektor artystyczna tarnowskiej sceny, bacznie przygląda się absolwentom szkół teatralnych, ale na razie nie zamierza powiększać etatowego zespołu. Gotowa jest też lista osób, które mają tworzyć reaktywowaną po latach Radę Artystyczną Teatru Solskiego. W jej składzie znajdą się m.in. aktorzy tarnowskiej sceny oraz… M. Smolis, związany z warszawskim Teatrem Syrena. Za nami również Debata Finałowa pomiędzy II LO i XVI LO, której przewodnią tezą był: „Tarnów to miasto sprzyjające młodym ludziom”. Całość tego oryginalnego projektu edukacyjnego (współfinansowany przez Szwajcarię), realizowanego w Tarnowie, to głównie zasługa stosunkowo młodego tarnowskiego Stowarzyszenia KANON, któremu przewodzą Iwona i Dariusz Snopkowscy. Zgodnie ze zasadą przyjętą w Tarnowskiej Lidze Debatanckiej, na godzinę przed pojedynkiem odbyło się losowanie stron. XVI LO przypadło bronienie tezy, II LO natomiast jej oskarżanie. A w Loży mędrców zasiedli m.in. prezydent Tarnowa R. Ścigała, redaktor naczelny Temi T. Bałchanowski i szef Działu promocji Radia RDN Małopolska M. Biedroń. Stosunkiem głosów 2:5 (małe punkty: 728:807) Loża opowiedziała się po stronie opozycji w tej debacie czyli II LO. Tym samym tytuł Mistrza Tarnowskiej Ligi Debatanckiej przypadł II Liceum Ogólnokształcącemu, XVI Liceum Ogólnokształcące im. Armii Krajowej zdobyło drugie miejsce. Należy przypomnieć, iż trzecie miejsce w rozgrywkach zajął Zespół Szkół Ekonomiczno - Gastronomicznych w Tarnowie. Już teraz Organizatorzy zapraszają na UROCZYSTĄ GALĘ w tarnowskim teatrze planowaną na 18-go czerwca, na której nastąpi wręczenie Pucharu Mistrza Tarnowskiej Ligi Debatanckiej, medali oraz pamiątkowych prezentów dla wszystkich uczestników projektu. Już po raz drugi w Tarnowie, w ramach obchodów Światowego Dnia Rozwoju Kultury, odbyła się „Doba Dla Kultury”. W trakcie „Doby” w dniach 31 maja (piątek) – 1 czerwca (sobota) można było, m.in.: zwiedzić kabiny projekcyjne Kina Marzenie, zobaczyć scenę „z drugiej strony” w tarnowskim Teatrze, spotkać się z M. Świetlickim i wziąć udział w koncercie „Świetlików” w Pałacyku Strzeleckim. Ponadto, spotkać się z postaciami z bajek na pikniku dla najmłodszych w Parku Strzeleckim, wziąć udział w warsztatach radiowych i telewizyjnych, uczestniczyć w próbie warsztatów wokalnych w TCK, zwiedzić introligatornię i dział starodruków MBP, zobaczyć wystawy w BWA, Muzeum Etnograficznym, siedzibie ZPAP, Galerii Aniołowo, Izbie Pamięci Światowego Związku Żołnierzy AK, zwiedzić Dworek Paderewskiego w Kąśnej Dolnej. We wszystkich instytucjach biorących udział w „Dobie dla Kultury” można było zbierać okolicznościowe „stemple uczestnika”. Dla najaktywniejszych przewidziano nagrody. Miniony tydzień zakończył pierwszo czerwcowy, niestety deszczowy, blok imprez związanych z Dniem Dziecka, którego artystyczną dominantą był rozpoczynający się właśnie tego dnia w tarnowskim teatrze V Festiwal Spektakli Dziecięcych Mała Talia. Blisko 5000 dzieci z regionu tarnowskiego będzie miało okazję zobaczyć 5 tytułów zaprezentowanych przez aktorów z Rzeszowa, Częstochowy, Rabki i Tarnowa. Kończąc odnotujmy jeszcze symboliczną wizytę w Tarnowie najstarszego ocalałego z getta tarnowskiego Żyda 87 – letniego Leo Kleina…



Z cyklu o tym i owym 162 czyli urodziny województwa...

Onegdaj, w sobotę województwo tarnowskie obchodziłoby 38. urodziny. Obchodziłoby, gdyby nie przestało istnieć. Stało się tak w wyniku reformy administracyjnej z 1stycznia1999 roku. W tym momencie na jego terenie mieszkało ponad 700 tys. ludzi. Dokładnie 1 czerwca 1975 Tarnów stał się stolicą nowo utworzonego województwa tarnowskiego. Graniczyło ono z województwami: krakowskim, kieleckim, tarnobrzeskim, rzeszowskim, krośnieńskim i nowosądeckim. 86 lat temu, dokładnie 4 czerwca, odbyło się uroczyste otwarcie Muzeum Miejskiego. Józef Jakubowski, drugi zastępca burmistrza Juliana Kryplewskiego, 7 stycznia 1927 roku złożył Radzie Miejskiej propozycję powołania „Muzeum Miasta Tarnowa”. Sześć dni później szanowne grono rajców jednogłośnie projekt przyjęło. Wspomniana uchwała rady z 13stycznia 1927 roku przewidywała przekazanie na cele muzeum dwóch pokoi na pierwszym piętrze kamienicy przy ulicy Krakowskiej 12, będącej własnością tzw. funduszu teatralnego (dziś mało kto pamięta, że to przy Krakowskiej w Tarnowie stanąć miał teatr). Pomieszczenia muzealne wyremontowano, po czym Józef Jakubowski przeniósł doń archiwum miejskie wraz z przejętymi depozytami. Żywe zainteresowanie tarnowskiej prasy towarzyszyło czteromiesięcznym przygotowaniom do uroczystego otwarcia ekspozycji, które nastąpiło wobec zgromadzonych przedstawicieli władz miasta 4 czerwca1927roku. Tarnowianie zaś mogli zwiedzać wystawę od dnia następnego. Inwentarz „Muzeum Miasta Tarnowa” pozwala określić charakterystykę zbiorów. Największy był zespół dokumentów dotyczących historii miasta, ważną część zasobów stanowiły przedmioty związane z dziejami miasta. (pik – za muzeum.tarnow.pl itarnow.pl)





NOWA ODSŁONA!













tarnowski kurier kulturalny:







- - - - -