TARNOWSKI KURIER KULTURALNY

 

A wizja zaprezentowanych przez Renatę Stadler – Rawińska klimatycznych galicyjskich miasteczek, pomimo celowo zamierzonej artystycznej deformacji kolorowych bohaterów jej olejów, emanuje dionizyjską wręcz radością życia i optymistycznym przesłaniem.

Pora najwyższa przedstawić autorkę wystawy „Anegdot Galicyjskich”. Renata Stadler-Rawińska ukończyła studia na Wydziale MGRZ w PWSSP we Wrocławiu, gdzie zrobiła dyplom z malarstwa w roku 1994 w pracowni prof. Konrada Jarodzkiego. Z powodzeniem uprawia malarstwo i grafikę, poza tym zajmuje się także konserwacją malarstwa. Swoje prace pokazywała na wielu wystawach w kraju i za granicą, niestety za rzadko w swoim rodzinnym mieście. Wykreowany przez nią świat składa się z przeróżnych motywów zaczerpniętych m.in. z figuratywnego realizmu, impresjonizmu, ekspresjonizmu i czystej abstrakcji. A sama artystka mówi o swoim warsztacie tak – przedstawiam ludzi w ich cielesności, poprzez rysunek, bryłę, formę i kolor pokazuję ich ciała, a poprzez treści, fabułę pokazuję ich dusze i ich naturę - atmosfera obrazu jest pejzażem, w którym żyję. I to wszystko, co mam do powiedzenia – dodaje skromnie.

Więc my dodajmy, że Renata Stadler – Rawińska, to jedna z czterech malarskich heroin Tarnowa, znana chociażby z wspólnego projektu artystycznego „Sztuk 4” zrealizowanego wspólnie z Anną Śliwińską – Kuklą, Dorotą Gurbisz – Bernacką i Aleksandrą Zuba – Ben, którego ostatnią „odsłoną” była otwarta we wrześniu 2006 w popularnym klubie środowisk twórczych „Traffic” w Warszawie przy ul. Brackiej ekspozycja ich prac, pokazywanych już wcześniej w Tarnowie na wystawie o nieco przewrotnej nazwie „Zgodnie z ustawą równych szans”. Bodajże przed dwoma laty we wrześniu, wystawiała /po raz pierwszy samodzielnie/ swoje prace w popularnej staromiejskiej Galerii „Studio” przy ul. Żydowskiej.

 

„Często bohaterem obrazów malarki – pisał wtedy w folderze do wystawy Dariusz Marcinek - jest człowiek zdeformowany, szukający właściwego kształtu, oscylujący, na razie, pomiędzy formą ludzką i „kuroptaka” (R.S.). Sama forma istnienia staje się dylematem, pojawia się pytanie o tożsamość, o naturę człowieka, o cechy wrodzone i nabyte. Także przestrzeń, w której jest on umiejscowiony bywa odrealniona, niekiedy jakby zatrzymana w fazie stawania się, jest pierwotnym zaczynem materii zawierającym w sobie potencjał życia, innym razem to rzeczywistość bardzo konkretna, choć odmienna od codziennej. Malowana wyrazistymi barwami – czerwienią, czernią i złotem - przybiera kształt krajobrazu emocjonalnego, pogodnego i mrocznego zarazem.”

 

A teraz ten sam autor niejako dopowiada i rozwija swoje obcowanie ze sztuką Renaty Stadler: Mieliśmy niedawno okazję oglądać obrazy Renaty Stadle, obrazy bardzo dla niej samej „nowe”, odzwierciadlające wyraźną ewolucję artystyczną autorki. Tym razem malarka powraca do mentalnych korzeni, temat Galicji bowiem w jej pracach co jakiś czas powraca. Tym razem w formie dojrzalszej, bardziej zagłębiającej się w temat. Dwadzieścia małoformatowych olejnych obrazów stwarza klimat z innej epoki, przywraca nam małe miasteczka, pełne uroku sztetle. Artystka skupia się na ich jaśniejszej stronie życia, nie pokazuje nędzy i braku perspektyw na przyszłość. Dokonuje swoistej mityzacji, przedstawia coś mniej uchwytnego, choć zarazem wszechobecnego, mianowicie pewien urok, czar przenikający galicyjskie powietrze i każdy przejaw życia. Przestrzeń przedstawiona staje się sama w sobie zaczynem materii, schulzowską arche, przyczyną istnień „mniejszych”, istnień „drugorzędnych”, czekających na gest kuglarza demiurga. Przy czym nie jest to klimat charakterystyczny tylko dla Drohobycza, ale wszystkich tych małych miasteczek, w których spotykały się trzy nacje: polska, ruska i żydowska. W tym malarstwie daje autorka wyraz własnej wizji Stanisława, Stryja, Czerniowców, a także Tarnowa i innych galicyjskich enklaw. Wizji niezwykle trafnej, na poły magicznej i nieodbiegającej zarazem od tzw. realiów galicyjskiego życia, nie sposób, bowiem inaczej artystycznie rozpatrywać czasu przeszłego. Trzeba także wspomnieć o jednej z najważniejszych „cech” malarstwa Renaty Stadle, która jest obecna w całej jej twórczości. Chodzi oczywiście o groteskę, karnawał radości i smutku zamknięty w wizualnej formie, uzależniający postaci i świat przedstawiony od namiętności i nastrojów chwili, modelujący je według aktualnego stanu wrażeń, według stanu subiektywnej percepcji. Stąd jest człowiek zdeformowany, oscylujący pomiędzy formą ludzką i ptasią, jakby samo istnienie było dylematem, stawiało pytanie o swoją naturę, o cechy wrodzone i nabyte, o prawdę i egzystencjalny makijaż, a także stosunek do rzeczywistości i drugiego człowieka. Obrazy malowane wyrazistymi barwami przybierają kształt pogodnych anegdotek o czasie przeszłym, jednak mocno związanym z naszą rzeczywistością.

Ponieważ sama autorka prezentowanych aktualnie w Galerii Miejskiej BWA prac jest osobą niezwykle skromną, dla której… atmosfera obrazu jest pejzażem, w którym żyje… i bardzo niechętnie wypowiadającą się na swój temat, niechaj za nią przemówią inni…

Najpierw ocena dokonań sympatycznej pani Renaty przez samego mistrza Andrzeja Dudzińskiego: „Niewiele zjawisk w sztuce współczesnej wywołuje u mnie odczucia entuzjastyczne. Na ogół są to emocje negatywne, wspomagające ogólne rozczarowanie i utwierdzające mój pesymizm. Są oczywiście fenomeny w rodzaju Wilhelma Sasnala.Choć on zaskakuje bardziej przewrotnością i dystansem niż prawdziwym malarstwem, takim, jakie stawiało Teresę Pągowską na niedostępnym piedestale. Może to jeden z podstawowych mankamentów dzisiejszych malarzy, ze tak naprawdę malować nie chcą albo nie potrafią. Dlatego ilekroć zdarza mi się zobaczyć prawdziwe malarstwo to oddycham z ulgą, że nie wszystko stracone. Właśnie niedawno zobaczyłem coś, co pozwoliło mi znowu mieć nadzieję. Bogusław Wojtowicz z Galerii Miejskiej w Tarnowie, pokazał mi 10 obrazów Renaty Stadler- Rawińskiej. To, co uderzyło mnie najbardziej, to bijąca z tych płócien radość malowania. To jest apoteoza malarstwa zarówno jako rzemiosła jak i tematu, bo w moim odczuciu nadrzędną tematyką tych prac jest właśnie sama istota malarstwa.”

A oto, co sądzi o twórczości bohaterki sobotniego wernisażu dr Jacek Kucaba: „ Jej obrazy to raczej syntezy, eliminacje i skupienie uwagi na kwestiach kolorystycznych. Wszystko aż kipi od życiowej energii. Podróże w głąb siebie nie upamiętniają miejsc, a sposób ich postrzegania, zapamiętania, przeżycia. Renata tworzy świat dzięki swojej percepcji, zapisuje ślady chwilowej bądź trwałej obecności. Dzięki tej strategii przywołane przestrzenie stają się zamieszkałe przez nią samą.”

 

Bardzo dobrze oddaje nastrój i klimat malarstwa Renaty Stadler – Rawińskiej recenzja Agnieszki Setlik zamieszczona na portalu inTARnet.pl: Wystawa „Anegdotki galicyjskie” to dwadzieścia małoformatowych, olejnych obrazów. Zamieszkują je wyuzdane kokietki, delikatne panienki, współczesne czarownice, dziwaczne ptaszydła i rozszczebiotane dzieciaki. Na pozór kreowane sytuacje rozgrywają się w kameralnych, intymnych zakątkach małego, galicyjskiego miasteczka. Przestrzeń ta ulega jednak odrealnieniu za sprawą groteski i subtelnego oniryzmu. Funkcjonuje nie tyle realnie, co w podświadomości artystki, która próbuje zrekonstruować czas dawno miniony. Jej pamięć przepuszcza wszystko przez zniekształcający filtr wyobraźni. A ponieważ pamięć nierzadko bywa kapryśna i wybiórcza, to co realne miesza się z tym, co śnione, fantastyczne, wyobrażone. Stąd często pojawiają się na obrazach Stadler istoty zdeformowane, przypominające hybrydę człowieka i ptaka. Z kolei kobiety, podobnie jak u Schulza, są zjawiskowe i intrygujące, a każda z nich ma w sobie coś z prostytutki. To one wydają się być głównymi bohaterkami „Anegdotek galicyjskich”. Przechadzają się najbardziej zepsutą częścią miasta - ulicą Krokodyli („Ulica Krokodyli”), upijają się winem na babskich wieczorkach („Babki na dobranoc”) albo paradują obnosząc się ze swoimi pełnymi kształtami („Balonówki”). Występują zawsze nagie lub roznegliżowane, wyzbyte wstydu, o niezwykłej sile i charyzmie. Łączą w sobie niewinność i rozwiązłość, delikatność i moc, pożądanie i wstrzemięźliwość. Symbolami ich kobiecej perwersji są tu zwykle części damskiej garderoby. Najczęściej jest to pończoszka na odsłoniętej i obnażonej kokieteryjnie nodze, narzędziu perwersyjnej kokieterii.

 

Serdecznie wszystkim polecam kontakt z galerniczym sklepem, w którym można oglądać i kupować małoformatowe prace Renaty Stadler – Rawińskiej, które ze względu na swoje „pokojowe” rozmiary w sam raz pasują do naszych betonowych dziupli. Zapewniam, iż każdy z tej „artystycznej” podróży przywiezie coś innego, niepowtarzalnego, coś bardzo osobistego, coś tylko dla siebie…